Testis torsiyonu (burkulması)       
Testis torsiyonu çok önemli bir testis hastalığıdır. Bu hastalıkta testislere kan taşıyan damarların bulunduğu spermatik kord kendi etrafında burulmakta, spermatik damarlar kan taşıyamamakta ve eğer bu durum erken bir zamanda düzeltilmezse testis nekroze (kangren)olmaktadır. Torsiyon riski, puberte döneminde en fazladır. Ameliyat edilmemiş inmemiş testislerde de risk yüksektir.

Testis torsiyonu iki şekilde olur.

Birincisi; Testis ve epididimin tunika vaginalis (testisi saran zar)içerisinde torsiyondur. Bu durum bell clapper; (çan dili) deformitesi olarak adlandırılmaktadır. Bu durum sıklıkla diğer testiste de bulunur. Bu nedenle cerrahi tedavi esnasında diğer testisinde skrotuma fiksasyonunu gereklidir.
Bazende testis ve epididim arasında sadece ince bir bağlantı olan durumlarda (epididimo-testis anomalisi) torsiyon bu iki organ arasında olur. Bu durum genellikle inmemiş testislerde torsiyona neden olur.

İkinci torsiyon şekli; Ekstravaginal torsiyon daha çok yenidoğanlarda görülür

Klinik bulgular: Genellikle ani gelişen testis ve kasık ağrısı, bulantı ve kusma olur. Bazen de şikayetler yavaş gelişir ve bu durum tanıda gecikmelere neden olabilir. Testisin ayakta duran bir çocukta yukardan aşağı değilde yatık durması torsiyon olasılığını kuvvetlendirir. Testis ve epididim hassastır cocuk torbalarına dokunulsun istemez. Normalde torbanın altında olan testisin dönme sonucunda üst kısma çekilmesi ve yukarı kaldırmakla testisteki ağrının artması (Prehn belirtisi) torsiyonu destekler. Torsiyonla birlikte sıklıkla hidrosel ve ödem de vardır. ( Yukarıdaki resimde sağ testiste torsiyon görülmekte )

Ayırıcı tanı;

Testis torsiyonu en sık orşit ve epididimitle karışır. Ayırıcı tanı için zaman kaybedilmesi testisin kaybedilmesine neden olabilir. Bu nedenle hızlı davranılmalıdır. Doppler ultrasonografi ve testiküler sintigrafi; testis torsiyonunda azalmış, orşit ve epididimitte artmış kan akımını gösterir ki ayırıcı tanıda çok yararlı yöntemlerdir.


Tedavi:
Torbalar üzerinden ya da kasıktan bir kesi ile yapılacak acil cerrahi girişimle testis ve epididimin gözden geçirilir. Canlı iseler testis ve epididim detorsiyone edilirler ve torba içine tespit edilirler. Kangrene olmuş iseler ameliyat yapılarak çıkarılırlar. Üstteki resim: Torsiyon sonucu kangren gelişmiş bir testis (Ameliyatla çıkarılmıştır) Torsiyona neden olan anomali diğer testiste de olabileceğinden karşı taraftaki testisin de skrotum içerisine tespiti aynı seansta yapılır. Cerrahi uygulanmaksızın manuel detorsiyon denemesi genellikle başarılı olmaz.

Op.Dr. Erdal KALCI